Η ΗΘΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

<•> Η ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΗ ΟΤΙ ΕΠΙΛΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΑΝ­ΘΡΩ­ΠΙΝΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΕΝΩ ΑΥΤΑ ΑΝΑΠΑΡΑ­ΓΟΝΤΑΙ, ΜΕΤΑ­ΚΥΛΙΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ (4)

Η συνεργασία και η συμμετοχή σε μια ομάδα με ιδιοτέλεια

Στην τεχνολογία, στην επιστημονική έρευνα, στην πολιτική συζήτηση, στις τηλεοπτικές συζητήσεις, στην καθημερινή επι­κοινωνία μεταξύ των ανθρώπων, στην προσφορά υπηρεσιών και προϊόντων, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, που νομίζουμε ότι προτείνονται και προσφέρονται λύσεις σε προβλήματα και διευκολύνσεις για τη ζωή μας, συνήθως συμβαίνει το αντίθετο. Στις περισ­σότερες των περιπτώσεων, η έξυπνη προσφορά και οι εντυπωσιακές λύσεις δεν έχουν κάποιο άλλο σκοπό ή άλλη προτεραιότητα, από το να προωθήσουν κάποιοι την άποψή τους και να μας εντυπωσιάσουν για να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν τις θετικές εντυπώσεις με ορισμένα ανταλλάγματα, μικρά ή μεγαλύτερα. Αυτό το έξυπνο κυνήγι των ανταλ­λαγμάτων που συνήθως κρύβεται πίσω από κάποια προσφορά υπηρεσιών ή προϊόντων, ακόμα και σε πολιτιστικές διοργανώσεις (με γνωστά ονόματα!) δεν γίνεται πάντοτε με επίγνωση και με κακή πρόθεση. Γίνεται όπως το φαινόμενο της προσαρμογής των μορφών ζωής στις τοπικές και χρονικές συνθήκες. Στον αγώνα για επιβίωση, ο άνθρωπος με τη δημιουργική του σκέψη επινοεί περι­στασιακές λύσεις, χωρίς αυτές να είναι απαραίτητες για κάποια τελική επιδίωξη και ενώ αυτές σύντομα θα ξεπεραστούν από άλλες λύσεις ή θα προκαλέσουν νέα προβλήματα. Κάθε ένας έχει ειδικευτεί σε ορισμένα ζητήματα, έχει επικεντρωθεί σε ένα δικό του πλεονέκτημα, σωματικό ή πνευματικό, έχει αναλάβει μια συγκεκριμένη εργασία και έχει επιλέξει έναν ή περισσότερους ρόλους για την κοινωνία. Έτσι, με αυτή την ειδίκευση, με το δικό του σκοπό και τον προσαρμο­σμένο ρόλο του, κάθε ένας ρυθμίζει την καθη­μερινή ζωή του, εκμεταλ­λεύεται εξαν­τλητικά τη σκέψη του και με την έξυπνη δράση του αισθά­νεται ότι αξιο­ποιεί το χρόνο και τη ζωή του. Αυτή η αίσθηση είναι ο τελικός σκο­πός του, με αυτόν το σκοπό ενδιαφέρεται για να λύσει κάθε πρόβλημα και από αντίδραση στους αμφι­σβητίες. Δεν ενδιαφέρεται και δεν προ­σπαθεί ειλικρινά για τα προβλήματα των άλλων, ούτε γενικά για τη διάδοση και την αναζήτηση της αλήθειας, ούτε για τη δικαιοσύνη στην κοινωνία, συχνά ούτε για τη συνεργασία. Η συνεργασία και η συμμετοχή σε μια ομάδα χρησιμοποιούνται για την προσωπική αναρρίχηση, για επιδιώξεις έξω από την ομάδα και σε πολλές περιπτώσεις, επειδή έτσι διευκολύνεται η δική του ζωή, εξυπηρετείται η δική του δράση και συμπίπτουν μερικά συμφέροντα. Τελείως αντίθετα, οι άνθρωποι συνήθως σκέφτονται περισσότερο για τις κινήσεις, τις διαδικασίες και για τη δημόσια εικόνα, παρά για το σκοπό και το αποτέλεσμα το οποίο οι ίδιοι προβάλλουν ή θα έπρεπε άμεσα να προσπαθήσουν.

Σε αυτή τη θεατρική προσπάθεια προσφοράς και της προσωπικής ανάγκης για ένα ρόλο μέσα στον κόσμο, προσθέστε και τα εμπόδια από τους κανονισμούς, τις προ­ϋπο­θέσεις, τους άγραφους νόμους και συνήθειες, το μοίρασμα των ευθυνών και τη συνα­δελφική υποστήριξη. Όλοι αυτοί οι όροι, οι κανόνες και η πειθαρχία, το τελευταίο που εξυπηρετούν είναι η προσφορά υπηρεσιών και μιας ειλικρινούς προσπάθειας για πληροφόρηση και ανεύρεσης των καλύτερων λύσεων. Το πρώτο που εξυπηρετούν είναι τις σχέσεις συνεργασίας και τη διατήρηση της ομαδικής προσπάθειας. Ενώ συνήθως περιορίζουν τις επιλογές και τις σκέψεις για την επίτευξη των στόχων της ομαδικής προσπάθειας, εμποδίζουν την έρευνα και την αμερόληπτη πληροφόρηση και εξυπηρετούν την προτεραιότητα για τα συμφέροντα των προσώπων και των συνεργατών. Οποιαδήποτε προσπάθεια γίνεται από τα μέλη ή τους συνεργάτες δεν πρέπει να προκαλέσει εσωτερικές διαφωνίες, τριβές και τελικά κακή συνεργασία ή διάλυση της ομάδας. Έτσι εξηγείται συνολικά πώς αυτοί που εκπροσωπούν την ομάδα τους, που εμφανίζονται πρώτοι και μόνοι για μια προσπάθεια με λίγους ή πολλούς συνεργάτες, σε προσπάθεια πολιτική, ή πολιτιστική ή ενημερωτική και ψυχαγωγική, αυτοί οι οποίοι γράφουν σε περιοδικά έντυπα, που ενημερώνουν για τις εργασίες και τις υπηρεσίες τους, που οργανώνουν διαγωνισμούς και αναμετρήσεις, όλοι αυτοί σπάνια είναι αμερόληπτοι. Σπάνια σκέφτονται αδέσμευτα και εκφράζουν με θάρρος άποψη για όλα και για μερικές ανταγωνιστικές προσπάθειες και εύκολα επικαλούνται την άγνοιά τους για ζητήματα, που κάποιοι άλλοι θα τους "φρενάρουν" τη σκέψη και τον εγωισμό. Αντιθέτως, συχνά αποδεικνύονται προκλητικά μεροληπτικοί: μιλούν για τους δικούς τους φίλους και συνεργάτες, προσφέρουν συμμετοχή και ευκαιρίες στα πρόσωπα που συνάντησαν ή επικοινώνησαν αυτοί οι ίδιοι, δέχονται συναδελφικές πιέσεις για να αλλάξουν τις επιλογές τους, προσέχουν για να μην προκαλέσουν αντίδραση από άλλους εκπροσώπους και ανταγωνιστές, αγνοούν και δεν λένε τίποτα για τις ξένες και ανταγωνιστικές προσπάθειες, οι στενές γνωριμίες ευνοούν ή εμποδίζουν τις επιλογές τους, βραβεύουν ή απορρίπτουν με υπερβάσεις των όρων και της λογικής προτεραιότητας και δεν λένε μια λέξη για τα πρόσωπα που δεν συμ­μετέχουν στη δική τους διοργάνωση κλπ.

Όταν κάτι συμβαίνει εξαπλωμένα, ευρύτερα, σε πολλές περιπτώσεις και επανα­λαμβάνεται όπως αν η παραβίαση του κανόνα να είναι ένας κανόνας, τότε χρειά­ζεται μια εξήγηση για αυτή την ευρύτερη εμφάνιση του αποτελέσματος, της ίδιας αδυ­ναμίας και της ομοιότητας που θυμίζει κάτι από τα ίδια. Κάθε συγκεκριμένη περί­πτωση (λ.χ. μιας αδικίας) έχει μια συγ­κεκριμένη εξήγηση, αυτή που κάθε φορά καταγράφεται και γίνεται γνωστή. Αλλά ότι τα ίδια λάθη, οι ίδιες αδυναμίες με την ίδια μεροληπτική λογική γίνονται σε ένα πλήθος περι­πτώσεων, αυτά έχουν μια κοινή εξήγηση, η οποία δεν προσφέρεται με λεπτο­μέρειες για να τραβήξουν περισ­σότερους αναγνώστες, ακροατές και θεατές. Οι τελευταίοι διψούν για τις λεπτο­μέρειες της κάθε περίπτωσης και για το πώς σκέφτηκε και έπραξε το κάθε πρόσωπο ξεχωριστά, όπως όταν βλέπουν μια τηλεοπτική σειρά.