| |
|
> 24 Γιατί υπάρχει η αδικία και η
δυστυχία και ποιος ο ρόλος του Θεού;
|
Η αλήθεια είναι, ότι οι απαντήσεις της
θεωρίας του "Ολοκληρωμένου Σύμπαντος" δεν είναι αρκετά αισιόδοξες για την τύχη μας στον πλανήτη Γη και δεν επιβάλλουν κάποιο μοντέλο ζωής ή κάποιο
πρότυπο συμπεριφοράς. Δεν μας υποχρεώνουν να αλλάξουμε κάτι στην κοινωνία και εξηγούν πώς οι αδυναμίες του ανθρώπου έχουν προέλθει από την ίδια τη φύση, ότι
οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν όλα τα ελαττώματα της ανθρώπινης συμπεριφοράς και τα χειρότερα δεν αποκλείονται να συμβούν. Εάν αυτή η φυσική ερμηνεία δεν
κατανοηθεί καλά, με την πρώτη σκέψη ίσως μοιάζει "εξωγήινη" και "φανταστική". Όταν όμως κάποιος καταλάβει τις θεμελιώδεις σκέψεις και το λεξιλόγιο με το
οποίο η φυσική ερμηνεία είναι προσεκτικά διατυπωμένη (χωρίς να χρειαστεί να τη συνδέσει με τη φυσική και τα μαθηματικά), θα δει ότι είναι απογοητευτικά "ρεαλιστική" και
προσγειωμένη θεωρία. Λείπουν αυτά τα "κόλπα", οι λέξεις, τα φανταστικά και τα ανεξήγητα φαινόμενα, που
κάνουν τους ανθρώπους να ονειρεύονται, να προσδοκούν και τα περιοδικά έντυπα να μεγαλώνουν τις πωλήσεις
τους και οι εκπομπές την τηλεθέασή τους. Η κοσμοθεωρία αυτή δεν "συγκρούεται" με την εμπειρία
μας για τα ελαττώματα, τις δυσκολίες και τα "κακά" της ανθρώπινης ζωής, αλλά αντιθέτως τα
προβλέπει σαν απαραίτητα για να υπάρχει η ζωή, για να βρίσκει νόημα σχετικό στο περιβάλλον της
και για να είναι δυνατές όλες οι εξελίξεις. Συγχρόνως, αυτή η φυσική ερμηνεία
δεν στερεί τη ζωή από ένα νόημα, αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα στις
εξελίξεις και αντιθέτως επιτυγχάνει να δώσει νόημα στο σύνολο του κόσμου, ο οποίος συμμετέχει ά-μεσα και πνευματικά στις υλικές εξελίξεις, με μικροσκοπικά φαινόμενα που ερευνούν
ξεχωριστές επιστήμες. Η συμφωνία της "διαστημικής" θεωρίας και με τον προκλητικό τίτλο της, με τη γήινη και ανθρωποκεντρική εμπειρία μας για τη ζωή με τα
όσα απίστευτα συμβαίνουν, δεν είναι τυχαία. Αντιθέτως, ο σκοπός αποδεικνύεται άμεσος και είναι η ίδια η ζωή, ενώ η αδικία ερμηνεύεται από τους περιορισμούς
(φυσικούς, βιολογικούς, διανοητικούς) και αναδεικνύεται ο εσωτερικός προσανατολισμός του πνεύματος.
|
Ο Θεός είναι
τέλειος, όχι γιατί έχει ατελείωτες δυνατότητες, όχι γιατί μπορεί να κάνει τα
πάντα, αλλά γιατί είναι άμεσα τα πάντα και δεν έχει καμιά δυνατότητα
απραγματοποίητη. Αν μπορούσε να ενεργήσει διαφορετικά ή να κάνει κάτι ακόμα,
τότε θα ήταν ατελής και ασταθής σαν ένα εξωτερικό μέρος.
Δε
δημιούργησε το Σύμπαν, γιατί δεν είναι μία άλλη πραγματικότητα τελείως άσχετη,
διαφορετική ή ανεπηρέαστη από εκείνο. Διαφορετικά δε θα μπορούσε να το
δημιουργήσει ή δε θα ήταν αυτοτελής και τότε δε θα ήταν η κοινή
ουσία των πραγμάτων, ενώ τα πράγματα υπάρχουν σχετικά σαν τρόποι διαμόρφωσης
μίας ουσίας.
Ο Θεός δεν
έχει αισθητικότητα και εξωστρεφικές / εγωκεντρικές δραστηριότητες, όπως εμείς. Η εμβιότητα πρώτα απ’ όλα είναι μία εσω-διανοητική σχέση της ουσίας με τον εαυτό
της και αρχίζει με μεγάλη έλλειψη εμπειρίας και αυτογνωσίας. Ο Θεός που είναι
αυτοτελής και δε βρίσκεται σε κανένα περιβάλλον πρέπει να έχει την τέλεια
αυτογνωσία. Δε θέλει και δεν περιμένει τίποτε από κανέναν, γιατί όσα θα
μπορούσε να θέλει εκ των υστέρων έχουν πραγματοποιηθεί εκ των προτέρων.
Γνωρίζει το
μέλλον, γιατί αυτός είναι άμεσα όλη η πραγματικότητα απ’ όλες τις στιγμές και
έχει άμεση γνώση αυτής, δηλαδή του Εαυτού του. Ο Θεός είναι ο Χρόνος* στο
σύνολό του. Η κοσμολογία μετά την προσέγγιση στην εσωτερική αρχή των
βιολογικών φαινομένων και της σχέσης τους με την αμεσότητα της ύπαρξης του
Σύμπαντος στο σύνολο του Χρόνου πλησιάζει τη Θεολογία.
Είναι
δίκαιος και αξιόπιστος. Δεν είναι μία εξωτερική αυτοτελής ύπαρξη, που
αναμειγνύεται στην ανθρώπινη ζωή με ένα δικό του εξωτερικό σκοπό ή σαν
αυταρχικός δικαστής. Αντιθέτως, οι σχετικές υπάρξεις είναι αυτός ο ίδιος σαν
ατελής μέσα στο χρόνο και στο χώρο και όλες οι συνέπειες προσδιορίζονται από
τα ίδια τα πράγματα με τρόπους, που δεν ανατρέπουν ποτέ τη
σταθερότητα του Κοινού Συνόλου. Από την ποιότητα και τη δραστηριότητά τους
δημιουργούνται οι ανάλογες σχέσεις και συνέπειες και αντιστρόφως, οι
τελευταίες δημιουργούν τα πρώτα.
Ο Θεός είναι
αυτο-προσδιορισμένος και ανεξάρτητος, δηλαδή ελεύθερος. Όχι γιατί μπορεί να
ενεργήσει με άλλους τρόπους, όχι γιατί μπορεί να πραγματοποιήσει ατελείωτες
δυνατότητες και να κάνει ακόμα περισσότερα, αλλά γιατί, όπως είπε ο Σπινόζα,
«ελεύθερο λέγεται το πράγμα που υπάρχει μόνον από την αναγκαιότητα της φύσης
του και που προσδιορίζεται μόνο από τον εαυτό του να ενεργήσει». Με αυτήν την
έννοια, σαν μέρη αυτής της αυτοτελούς ύπαρξης είμαστε και εμείς ως ένα
όριο ελεύθεροι, ωστόσο όχι επαρκώς, όπως εκείνος. Εμείς με τις δυνατότητές μας
δεν είμαστε προσδιορισμένοι ανεξάρτητα από τον εαυτό μας ή μόνο από έναν
εξωτερικό Θεό. Είμαστε αυτός ο ίδιος σαν ατελής μέσα στο χρόνο.
|
|
|
ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
